नमस्कार शेतकरी मित्रांनो, आज दिनांक १२ जानेवारी २०२६. मागील काही दिवसांपासून राज्यात ढगाळ वातावरण निर्माण झाले असून, हवामान खात्याचा अंदाज खरा ठरला आहे. कोल्हापूर, निपाणी आणि कवठे महांकाळ परिसरात पावसाने हजेरी लावली आहे.
पण, आज १२ जानेवारीला दुपारनंतर आणि मध्यरात्री राज्याच्या इतर भागांत काय परिस्थिती असेल? कोणत्या पिकांना याचा फटका बसेल आणि २०२६ मध्ये खरंच दुष्काळ पडणार का? याबद्दलची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
१. आजचा हवामान अंदाज (१२ जानेवारी २०२६)
आज सकाळपासूनच राज्यात ढगाळ वातावरण आहे. नवीनतम अंदाजानुसार, आज दुपारनंतर आणि मध्यरात्री पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
- दुपारी ३ वाजेनंतर: सांगली, सातारा, कोल्हापूर, सोलापूर, पुणे आणि अहिल्यानगर (अहमदनगर) जिल्ह्यांत पावसाचे वातावरण राहील. विशेषतः संगमनेर, ओझर, जुन्नर, आळेफाटा आणि विघ्नहर कारखाना परिसरात पावसाचे थेंब पडण्याची शक्यता आहे.
- आज मध्यरात्री (१२ ते २ वाजेदरम्यान): पावसाचा जोर काहीसा वाढू शकतो. यात प्रामुख्याने संगमनेर, जुन्नर, सिन्नर, कडा, आष्टी, पाटोदा आणि बीड या भागांचा समावेश आहे.
- मराठवाडा: बीड, परभणी आणि लातूर जिल्ह्यांत मध्यरात्री काही ठिकाणी पावसाच्या सरी कोसळू शकतात.
हे ढगाळ वातावरण आणि पावसाची स्थिती राज्यात १४ जानेवारीपर्यंत कायम राहण्याची शक्यता आहे.
२. विदर्भ आणि उत्तर महाराष्ट्राची स्थिती
- विदर्भ: वर्धा, नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, यवतमाळ, वाशिम, हिंगोली, अकोला, अमरावती, बुलढाणा या ११ जिल्ह्यांत आज सूर्यदर्शन होण्याची शक्यता कमी आहे. आकाश पूर्णपणे ढगाळ राहील, मात्र मोठा पाऊस पडणार नाही. केवळ तुरळक ठिकाणी थेंब पडू शकतात. त्यामुळे विदर्भातील तूर उत्पादक शेतकऱ्यांनी घाबरून जाण्याचे कारण नाही. तुमचे नुकसान होणार नाही. १४ तारखेनंतर तुम्ही तूर काढणी करू शकता.
- उत्तर महाराष्ट्र: दिनांक १३ आणि १४ जानेवारीच्या दरम्यान हे पावसाळी वातावरण उत्तर महाराष्ट्राकडे सरकणार आहे. त्यामुळे तेथील शेतकऱ्यांनी सतर्क राहावे.
३. पीक सल्ला: कोणासाठी फायद्याचे, कोणासाठी तोट्याचे?
सध्याचे हे वातावरण काही पिकांसाठी वरदान तर काहींसाठी नुकसानकारक ठरू शकते.
✅ या पिकांसाठी पोषक वातावरण:
- हरभरा (Gram): ज्यांच्या शेतात हरभरा पीक आहे आणि ते सध्या फुल अवस्थेत (Flowering Stage) आहे, त्यांच्यासाठी हे वातावरण पोषक आहे.
- वेलवर्गीय पिके: टरबूज आणि खरबूज लागवडीसाठी हे वातावरण अत्यंत साजेसे आहे.
- ऊस: नवीन ऊस लागवडीच्या उगवणीसाठी हे हवामान चांगले आहे.
❌ या पिकांसाठी नुकसानकारक:
- कांदा: ज्या शेतकऱ्यांनी कांदा काढून उघड्यावर ठेवला आहे, त्यांनी तो तातडीने सुरक्षित ठिकाणी झाकून ठेवावा.
- डाळिंब: ढगाळ वातावरण आणि धुक्यामुळे डाळिंबावर बुरशीजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो. शेतकऱ्यांनी योग्य बुरशीनाशकाची फवारणी करून बागेचे रक्षण करावे.
- तंबाखू: कर्नाटक सीमाभाग आणि सांगली परिसरातील (मंगसुळी भाग) तंबाखू उत्पादक शेतकऱ्यांनी काढणी केलेल्या पिकाची काळजी घ्यावी.
४. वातावरणात बदल का झाला?
सध्या तामिळनाडू, चेन्नई आणि बंगालच्या उपसागरात एक चक्रीवादळ (Cyclone) सक्रिय झाले आहे. यामुळे तामिळनाडू, केरळ, आंध्र प्रदेश आणि कर्नाटकात जोरदार पाऊस होत आहे. या चक्रीवादळाचा परिणाम म्हणूनच महाराष्ट्रातील वातावरणात हा बदल झाला आहे.
पुढील हवामान: १५ जानेवारीनंतर आकाश स्वच्छ होईल आणि पुन्हा थंडीचा कडाका वाढेल. मात्र, २० जानेवारीनंतर थंडी हळूहळू कमी होत जाईल.
५. २०२६ मध्ये दुष्काळ पडणार का? (Fact Check)
सध्या सोशल मीडियावर २०२६ मध्ये १९७२ सारखा भयंकर दुष्काळ पडणार, अशा बातम्या पसरत आहेत. मात्र, शेतकऱ्यांनी अशा अफवांवर विश्वास ठेवू नये.
- पावसाचा अंदाज: २०२६ मध्ये राज्यामध्ये सरासरी इतका (Average Rainfall) पाऊस पडणार आहे. पिके चांगली येतील, त्यामुळे चिंता करण्याचे कारण नाही.
- पाणी साठा: २०२५ मध्ये झालेल्या पावसामुळे भूजल पातळी (Groundwater Level) चांगलीच वाढली आहे. विहिरींची पाणी पातळी उत्तम आहे. त्यामुळे ऊस उत्पादक किंवा बागायतदार शेतकऱ्यांना २०२६ मध्ये पाण्याची कमतरता भासणार नाही.
उलट, २०२७ आणि २०२८ मध्ये सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी निसर्गाच्या या चक्राला समजून घेऊन शेतीचे नियोजन करावे.
